Günümüzde En Sık Karşılaştığımız Cilt Problemi Roza
Roza hastalığında cilt bakımında temel yaklaşım cildin nemlendirilmesi, güneşten korunma ve iritan kimyasal içeren kozmetiklerden uzak durulmasıdır. Roza hastalığında gelişen deriyi kuru ve çok hassas bir cilt olarak düşünmeliyiz. Bu nedenle seçilen ürünler deri doğal bariyer fonksiyonunu bozmayacak ve artmış deri damarsal dolaşımını düzenleyecek özelliklerde olmalıdır.
Rozada sık gözlenilen yanma, batma ve kaşıntı gibi cilt şikayetleri derinin bariyer fonksiyonunun bozulmasından kaynaklanmaktadır. Bu nedenle tüm cilt bakım ürünleri derinin en dışında yer alan yağlardan ve epidermal hücrelerden oluşan koruyucu tabakayı bozmamalıdır.
Roza da tedavi süreci dört basamak şeklinde planlanır.
* Danışanın Eğitimi; hastalık ve tedavi hakkında hastanın güncel ve doğru bilgiler ile eğitilmesi tedavinin ilkesel ilk basamağını oluşturmaktadır. Bu amaçla internet ve doktor bilgi broşürleri kullanılabilir.
* Hastanın Günlük Aktivitesinin ve Cilt Bakımının Düzenlenmesi
* Topikal-sistemik ilaçların kullanımı
* Lazer tedavileri
Cilt bakımında temel prensipler;
* Cilt bakımı ürünleri derinin doğal bariyer sistemini koruyacak hatta onaracak özeliklerde olmalıdır.
* Cilt bakım ürünleri roza şikayetlerini azaltacak, kontrol altına alacak ve medikal tedavileri destekleyecek özelliklerde olmalıdır.
* Roza klinik olarak akneye benzemekle birlikte çok farklı bir cilt problemidir. Bu nedenle aknede kullanılan cilt bakım ürünleri roza için uygun olmayabilir. Bu nedenle aknede kullanılan astrijenler ve deri sebum düzenleyicileri kullanılmaz.
* Rozade deri duyarlılığı nedeni ile astrajenler, tonikler, mentol ve kamfor içerikli ürüznler kullanılmamalıdır.
* Cilt bakım ürünleri içerisinde iritan ve alerjen maddeler içermemelidir.
Dikkat edilmesi gereken ve özen göstermemiz gereken cilt temizliği
* Roza hastaları yüzlerini ılık su ile yıkayabilirler, sıcak veya soğuk sudan kaçınmalıdırlar.
* Parmak uçları ile hassas ciltler için geliştirilmiş bir likit temizleyici uygulamalıdırlar.
* Yüzü kurulamak için yumuşak bir havlu kullanılması tavsiye edilir.
* Yıkama sonrası diğer kozmetik ya da ilaçlar yüze hemen uygulanmamalı, cildin 30 dakika dinlendirilmesi son derece uygundur.
* Rozaseada özel temizleyiciler; doğal deri Ph ına yakın ürünler seçilmelidir (sodyum sülfasetamid ve sülfür içerenler kullanılabilir).
* Temizleme sonrası ilaçlarınızı uyguladıktan 5-10 dakika sonra nemlendirici ve kozmetiklerinizi uygulayınız.
* Temizleyicilerde; alkol, mentol, nane, okaliptüs yağı içeren ürünlerden ve parfümlerden derideki tahrişi en aza indirgemek için kaçınılmalıdır.
* Rozada kullanılan topikal medikal ilaçlar öncesi derinin temizliği son derece önemlidir. Bu ürünler medikal ürünler ile uyumlu olmalıdır.
* İdeal bir cilt temizleyici deri yüzeyindeki ölü deri hücreleri, yağ, çevresel hava kirliliği kaynaklı kirleri ve mikroorganizmaları uzaklaştırmalı ancak deri flora ve yağ dengesini bozmamalıdır.
* Temizleyiciler içerik olarak yumuşak olmalıdır. Örneğin sülfaktan içeren sert temizleyiciler deri yüzeyindeki keratin proteini yıkmakta keratinositlere hasar vermekte. Anyonik sülfaktanlar belki de deri için en fazla iritan temizleyicilerdir. Sülfaktanlar en sık kullanılan temizleme içerikleridir ve temizleyicinin iyi köpürmesini sağlamaktadır.
* Deri yüzey pH 4–6.5 arasındadır. Bu pH birçok mikroroganizmanın deri yüzeyinde çoğalmasını engellemektedir. Bu nedenle bu dengenin bozulmaması için temizleyici asitik pH da yada nötor olmalıdır (syndetler ve temizleme losyonları gibi).
* Normal klasik sabunlar çok iyi deri temizleyicileri olmalarına karşın yüksek pH(9-10) değerleri ile rozada uygun temizleme ürünleri değildir. Rozada sabunlar derinin daha fazla kurumasına ve iritasyonuna neden olmaktadır. Sindetler sabunsuz sabun olarak tarif edilen sentetik deterjanlardır. Deri doğal pH yakın olmaları ile rozada tercih edilebilir.
* Antibakteriyal temzileme ürünleri derinin normal florasına etkilediği için rozada kullanılmamaldır.
* Temizleme köpükleri daha fazla tercih edilmeli.
* Tüm temizleme işlemleri sonrası temizleme suları kullanılabilir. Bunlar içerik olarak deterjan, humektan ve termal sular içermektedir. Bunlar pamuk pedler ile deriye uygulanmalıdır.
* Tüm temizleyiciler rozada kısa deri temas üsreleri ile kullanılmalıdır.
* Rozada tedavi amaçlı kullanılan bazı temizleyiciler (10% sodium sulfacetamide ve 5% sulfur içerenler) kullanılabilir. Ancak bunlar deriye yumuşak hareketler ile uygulanmalı ve deride gelişebilecek kızarma ve yanma iyi gözlenmelidir.
* Temizleme güçleri zayıf olmakla birlikte misel suları-micellar water kullanılabilir.
Büyük önem taşıyan nem
* Cildin temizlenmesi sonrası mutlaka nemlendirici kullanılmalıdır. Derinin nemlendirilmesi deri bariyer sisteminin kendisini tekrar onarması süreci için önemlidir.
* Nemlendirici olarak emolyentler kullanılabilir(emolyent latince yumuşatma anlamına gelmekte). Rozada emolyent nemlendiricilerin kullanımı son derece önemlidir.
* Deri üzerinde de örtü oluşturarak-oklüzyon ile deriden su kaybını azaltan(silikatlar, petralatum, mineral yağlar, lanolin ve silikon deriveleri) nemlendiriciler, çevreden(dermisten ve havadan) su çekerek epidermal su içeriğini arttıran( gliserin, propilen glikol, sodyum laktat, hyaluronik asit, üre, laktik asit, glikolik asit ve tartarik asit vb) humektanlar ve bunların karışımları kullanılmakta.
* Nemlendiriciler su içerisinde yağ(O/W) yada yağ içerisinde su(W/O) şeklinde hazırlanmakta. O/W fromlar daha akışkan, daha az yağlı ürünlerdir ve günlük nemlendirici olarak kullanılır. O/W günlük nemlendiriciler sıklıkla mineral yağlar, dimetikon, propilen glikol içermekte ve krem yada losyon fromundadır. W/O fromları daha yağlı yapıları ile gece nemlendiricisi olarak kullanılmakta. Bunlarda içeriklerinde mineral yağlar, asetilllenmiş lanolin, petrolatum içermekte ve sıklıkla krem formundadır.
* Nemlendiriciler içerisinde koku ve alkol olamamalıdır.
* Roza kullanılan nemlendiriciler deriyi yumuşatıcı, sakinleştirici, damarları koruyucu ve antiinflamatuar içermelidir(Gliserin ve Karité yağı gibi).
* Antiaging nemlendiriciler(laktik, glikolik, salisilik asit ve retinol içerdikleri için) fazla tercih edilmemelidir.
* nemlendiricilerde iritan maddeler hiç olmamalı ya da az olmalıdır. Hafif iritan olanlar; benzen, fenol, salisilik asit, rezorşinol, fosforik asit iken orta düzeyde iritan olanlar; sodyum karbonat, trisodyum fosfat, propilen glikol, propilen karbonat, propilen glikol diasetat, dimetilasetamid, dimetilformamid, dimetilsülfoksid, dietiltoluamin, dimetil fitalat, 2‑Ethyl‑1,3‑hexanediol, bezoil peroksid dir.
En sık dile getirdiğimiz güneşten korunma!
* Koruyucu güneş kremleri UVA ve UVB karşı tam ve yüksek koruyucu olmalıdır.
* Hastalar kimyasal olmayan, fiziksel güneş koruyucuları çinko yada titanium dioxide tercih etmelidir.
* Koruyucu faktörü 15 ya da daha yüksek olan koruyucu kremler düzenli olarak uygulanmalıdır. Bu nedenle ideal olanı 50+ olan ürünlerdir.
* Eğer hastalar koruyucu güneş kremini kullandıktan sonra deri tahrişinden şikayet ederlerse, kimyasal içermeyen diğer koruyucu kremler denenmelidir.
* Güneş koruyucular tüm yıl boyunca günlük kullanılmalıdır (o günün güneşli bulutlu, yağmurlu olmasına bakılmaksızın).
* Özellikle araba kullanımı sırasında araba camlarında güneş koruyucu filmleri tercih edilmelidir.
* Güneşe çıkılmadan 30 dakika once ürün sürülmeli 2 saat ara ile tekrarlanmalıdır.
* Ürün 10:00 ile 16:00 arasında kullanılmalıdır.
* Güneşten koruyucular roza hastalığında güneş kaynaklı infrared radyasyonun neden olduğu yanma, kızarma ve batma hissini engellemez. Bu nedenle şapka, güneş gözlüğü kullanımı ve gölgenin tercih edilmesi son derece önemlidir.
Yüz masajı
Her akşam buruna, yanaklara ve alına kayganlaştırıcı bir madde ile masaj yapmak inatçı ödemlerin yararına sonuç verebilir (Sobye masajı). Ancak kontrollü çalışmalar mevcut değildir. Bu işlem için öne sürülen mekanizma lenfatik drenajın hızlanması ile bunun peşi sıra eritemin azalmasıdır.
Sakal tıraşı
* Erkek danışanlar jilet yerine elektrikli tıraş makinesi kullanmalıdır. Eğer jilet kullanılacaksa, keskin olanlar kullanılmalıdır.
* Tıraş sonrası kolonya, after shave kullanılmamalıdır.
Fiziksel aktivite
Rozada şikayetleri arttırabilecek yoğun fiziksel aktivitelerden uzak kalınmalıdır. Hafif yürüyüşler ve yüzmeler tercih edilmelidir.
Uyku düzeni
Günlük 6-8 saatlik uyku önerilmektedir.
Ruhsal ve duygu durumu
Anksiyete, depresyon ve diğer psikolojik problemler konusunda destek alınmalıdır.
Sıcak
Infrared-kızıl ötesi ışık ve ısı kaynakları rozada ısı etkisi ile olumsuzu etkilere sahiptir.
Diyet
* Rosaceaya özel bir diyet bulunmamakla birlikte yüz kızarıklığını arttıran yiyeceklerden(acılı yiyecekler gibi) uzak durulmalıdır.
* Ayrıca antiinflamatuar yapıda besinlerin daha fazla kullanımı desteklenebilir. Vitamin B, tarçın, zerdeçal, omega 3 ve zeytin yağı gibi.
Alkol ve tütün
Kesinlikle kullanılmmalıdır.
Soğuk kompresler
* Eğer sıcak bir ortamda yüz kızarması engellenmek istenirse, ağızda tutulacak buz parçalarının yarım saate kadar yardımı dokunabilir.
* Soğuk kompresler ve buzlu su spreyleri kullanılabilir.
Kapatıcı ve düzeltici kozmetik kullanımı
* Yüzdeki kızarık ve telanjektazilere kozmetik kapatıcılarla kamuflaj uygulanması hasta için daha iyi bir görünüm sağlar.
* Mineral bazlı kapatıcılar daha fazla tercih edilmektedir.
* Kapatıcı kullanımında renkler ve ilişkileri çok iyi bilinmelidir. Rozada kapatılmaya çalışılan kızarıklık ve damarsal yapılar için yeşil tercih edilmesinin nedeni aşağıda görüldüğü gibi renkler için karşılığında gelen diğer renkler kullanılmaktadır. Bu kapatıcılar daha iyi bir sonuç elde edilmesi için 6-8 kat uygulanabilir.
* Kapatıcı fondotenler; krem, kompakt krem, stik ve pudra formundadır. İritan ve alerjik olmamalı, parfüm içermemeli, komedon ve akne oluşumuna neden olmamalıdır.
ASLI TAŞDEVİREN SAĞLAM